Karbonhidratlar, vücuda enerji veren besin öğelerinin en önemlilerindendir. Karbonhidratlar yiyeceklerimizde en çok bulunan besin öğelerinden biridir. özellikle bitkisel besinlerde çok yaygındır. Normal diyet alan yetişkinlerde günlük enerjinin % 50 ile % 60'ı karbonhidratlardan sağlanır. Karbonhidrat karbon, oksijen ve hidrojen oluşmuş organik bileşiklerdir. Bu üç elementin sayısına, birleşme düzenine ve insan organizmasının yararlanma durumuna göre çeşitli yapıda ve isimde karbonhidratlar vardır. Karbonhidratların çeşitleri, üç çeşittir. Bunlar; monosakkaritler, disakkaritler,  polisakkaritler olmak üzere 3'e ayrılırlar.

Monosakkaritler: Basit karbonhidratlardır. Bunlara basit şekerler de denir. Disakkarit ve polisakkarit gibi karbonhidratlar, monosakkaritlerin birleşmesinden oluşur. Beslenmede önem taşıyan başlıca monosakkaritler glikoz, fruktoz ve galaktozdur.

Glikoz: üzümde çok bulunduğundan üzüm şekeri adı da verilir. üzüm ve üzümden yapılan besinlerde, balda bulunur.

Fruktoz: Pekmek, üzüm, incir, dut gibi meyvelerde ve balda bulunur.

Galaktoz: Süt şekeri denilen laktozun glikoz ve fruktoza göre tatlılık derecesi düşüktür.

Disakkaritler: ıki molekül monosakkaridin, bir molekül su kaybederek birleşmesnden oluşur. Beslenme yönünden en önemli disakkaritler, sükroz (sakkaroz) maltoz ve laktozdur.

Sükroz (sakkaroz): En çok şekerpancarı ve şeker kamışında bulunur. Tatlıdır ve çay ya da sofra şekeri denilen bir karbonhidrattır. çay şekerinin %99.5'i sakkarozdur.

Maltoz: Az tatlıdır, şeker olarak kullanımaz.

Laktoz (Süt şekeri): ınsan ve hayvan sütlerinde bulunur. Anne sütünde diğerlerine göre daha çoktur. öteki şekerlerden daha azdır.

Polisakkaritler: Bir çok monosakkaridin birleşmesinde oluşmuştur. Tatlı değildirler. çoğu suda erimez. ınsanlar için en önemlileri nişasta, glikojen ve selülozdur.

Nişasta: çok sayıda glikozun birleşmesinde oluşur. Bitkisel besinlerde özellikle bitkilerin tane, tohum ve yumrularında, meyvalarında depo edilmiş granüller halinde bulunur. Kuru baklagiller ve ptates önemli nişasta kaynakları arasındadır. Pişirilmiş nişastasnın sindirimi daha kolaydır. çünkü pişirme esnasında dış zar parçalanır ve sindirim emzimlerinin nişastaya etkisi artar.

Glikojen: Vücutta daha çok karaciğer ve kaslarda bulunur. Bir çok glikozdan oluşmuştur. Saf glikojen tatsız ve renksizdir. Enerji kaynağı olarak kullanılır.

Selüloz: Yalnız bitkisel besinlerde bitki hücresinin zarında bulunur. Bitkilere sertlik kazandırır. Desteklik yapar. çok sayıda glikozun birbirine bağlanması sonucu oluşmuştur. Suda, sulu asit ve sulu alkalilerde erimez. Sindirim enzimleri selülozu parçalayamaz. Selülozlu besinler dolgunluk verir. Bağırsak hareketlerini kolaylaştırır, artıkların dışarı atılmasında yardımcı olduğundan kabızlığı önler. Kalın bağırsaktaki bazı bakteriler selülozu parçalayabilir. Besinlerle alınan selülozun önemli bir kısmı değişikliğe uğramadan dışkıyla atılır.

max 200 karakter

237587 soldaki sayıyı kutuya giriniz